Autoroute Noordoostpolder - Land Art Weekend 2026

Water is echt een dragend thema in de land art, en in Flevoland is het niet los te denken van het land. Het water dat bij de aanleg uit de polder werd gemaald om het land bruikbaar te maken moet nog dagelijks gemonitord en verwijderd worden. Water roept vijandbeelden op in deze geschiedenis, en in onze tijd wordt het opnieuw een dreigende kracht. Maar kunnen we ook andere beelden van water vormgeven? Kunnen we ons een toekomst voorstellen waarin we niet tegen, maar met het water leven? Dat zijn natuurlijk bij uitstek vragen voor de landschapskunst. Deze tour neemt je mee langs twee Flevolandse landschapskunstwerken en een paar bijzondere locaties die de watergeschiedenis van de Noordoostpolder laten zien.

Gebruik onderstaande kaart om de locaties te vinden:

1. Lichtwachterswoning Oud Kraggenburg

Zwartemeerweg 23, 8317 PA Kraggenburg
Vanaf de hoofdweg Zwartmeerweg loop je 500m richting de Lichtwachterswoning
https://www.oudkraggenburg.nl/

Aan de rand van de voormalige Zuiderzee ligt Oud Kraggenburg. Ooit aangelegd als baken voor de scheepvaart, staat hier nog altijd de monumentale lichtwachterswoning met vuurtoren. Dit Rijksmonument herinnert aan de eeuwenlange strijd van Nederland tegen het water. Vanaf Oud Kraggenburg liep een strekdam helemaal door naar Genemuiden, dezelfde strekdam die door het kunstwerk Pier+Horizon even verderop in herinnering wordt gebracht. Vandaag de dag ligt Oud Kraggenburg - net als het eiland Schokland - midden in de Noordoostpolder, omringd door akkers.

>> Let op: Oud Kraggenburg is privé terrein, je kan er te voet of met de fiets wel omheen lopen

2. Drainagebuizen

Op het pad van de Zwartemeerdijk van en naar de lichtwachterswoning

De Noordoostpolder ligt helemaal vol met drainagebuizen, die het overtollige water afvoeren. Ze zijn ingegraven in de grond, aan het begin gebeurde dat nog met de hand maar later kwamen er speciale machines. De buizen bestaan uit in elkaar te schuiven losse pijpen van keramiek. Er liggen 120 miljoen van deze pijpen onder de grond, met een totale lengte van circa 40.000 kilometer. Op het pad vanaf Oud Kraggenburg terug naar de Zwartemeerdijk zie je ongeveer halverwege, aan je linkerkant, deze drainagebuizen uit de aanpalende akker steken (op de heenweg zie je ze aan je rechterkant).

3. Pier + Horizon (Paul de Kort)

Zwartemeerdijk, Kraggenburg
Parkeren aan de Zwartemeerweg. Na parkeren loop je 500 meter via het fietspad tussen Zwartemeerweg 62 en 64.
Klik hier voor de webpagina over het werk

Fietsers in de Noordoostpolder kunnen erover meepraten: in dit vlakke land is altijd wind. Paul de Kort maakt die wind zichtbaar in zijn kunstwerk Pier+Horizon, gelegen in Kraggenburg. Aan weerszijden van een lange pier drijven boomstammen in het water, die aan palen zijn bevestigd. Als de wind draait, draaien de boomstammen mee. Het ‘wateren’ van hout is een oude manier om het te bewaren - de realisatie van een ander kunstwerk in de Amsterdamse Houthavens bracht De Kort op het idee hier drijvende boomstammen te gebruiken.

Programma:
Op zaterdag 4 juli Tussen 12:00 en16:00 verschillende activiteiten met o.a. Paul de Kort, Dijkdichters en een wandellezing van Geert Pruiksma.
Zie hier het volledige programma van het Land Art weekend

Wil je wat eten of drinken? Dan kan bij Koffieschenkerij ZUIDpunt T121 aan de Zwartemeerdijk.

4. Gemaal Smeenge

Kadoelerweg 1, 8317 PH Kraggenburg

Gemaal Smeenge werd op 22 april 1941 in gebruik genomen, het pompt water van dit hogere deel van de Noordoostpolder naar het Kadoelermeer. Sinds het droogvallen van de Noordoostpolder op 9 september 1942 is er nog eens circa 1.500 miljoen m3 uit de polder verwijderd. Het droog houden van ingepolderd land is een never ending task - het gaat daarbij om zowel regenwater als kwelwater dat uit de bodem omhoog komt. De 25 miljoen m3 water die dit gemaal jaarlijks wegpompt staat gelijk aan ongeveer 10.000 olympische zwembaden.

Klik hier voor meer info over het gemaal.

5. Deltawerk// (2018) - RAAAF | Atelier de Lyon

Voorsterweg 34, Marknesse
Klik hier voor de webpagina over het kunstwerk.

Dit kunstwerk staat in het Waterloopbos. Dit bos staat vol schaalmodellen van waterwerken; hier testte het Waterloopkundig Laboratorium vroeger onder meer de Deltawerken. Het meest imposante model was de Deltagoot, een lange betonnen geul voor onderzoek naar de effecten van golven op constructies. Inmiddels worden de proefmodellen niet meer gebruikt en is het laboratorium gesloten. Het Waterloopbos is een rijksmonument geworden en de Deltagoot is door RAAAF | Atelier de Lyon getransformeerd tot het kunstwerk Deltawerk //. Door de goot uit te graven en letterlijk open te breken, geeft die als kunstwerk nu een nieuw perspectief op de geschiedenis.

Programma:
Op zondag 5 juli tussen 12:00 en 17:00 is er bij het werk en in het bos een divers programma waaronder een workshop fotografie en een kinderworkshop (4 - 12 jaar) mini land art.
Zie hier het volledige programma van het Land Art weekend

Wil je wat eten of drinken? Dat kan bij Paviljoen het Proeflab, bij het informatiepunt van natuurmonumenten vlakbij Deltawerk//

6. De bietenbrug

Leemkade 1, 8317 RH Kraggenburg

De bietenbrug (ook wel kiepsteiger genoemd) is een lokaal stukje historisch erfgoed in Kraggenburg en andere dorpen in de Noordoostpolder. Vroeger werden deze steigers gebruikt om suikerbieten en andere landbouwproducten van boerenkarren rechtstreeks in vrachtschepen te kiepen. Het laat zien dat de Noordoostpolder in eerste instantie was ingericht op het transporteren van de landbouwoogst over water - iets wat vroeger gangbaar was. Oudere Nederlandse polders en bijvoorbeeld ook de polders in Suriname zijn op die manier aangelegd. De latere Oostelijke en Zuidelijke polders van Flevoland zijn veel grootschaliger opgezet en gericht op transport over de weg.

Klik hier voor meer informatie over de bietenbrug.

Wil je wat eten of drinken? Dat kan bij Hotel van Saaze in Kraggenburg, vlakbij de Bietenbrug